श्रीधर तिळवे यांची मुलाखत

- राहुल सरवटे

जरी हे कबूल करताना फारसं बरं वाटत नसलं, तरी मराठी वाचकाला श्रीधर तिळवे हे नाव तितकंसं परिचित नाही हे सत्य आहे. ‘अडाहव्का बानासुना’ ही त्यांची कादंबरी, ‘क. व्ही.’ हा कवितासंग्रह आणि चौथ्या नवतेचा त्यांचा सिद्धान्त या गोष्टी माहीत असल्याच, तर आडरस्ते ढुंडाळणार्‍या विचक्षण वाचकाला ठाऊक असण्याचीच शक्यता जास्त. पण कोणत्याही पंथात आंधळेपणानं सामील न होता, जिथे न पटेल, तिथे नेमाडे यांनाही रोखठोक विरोध नोंदवणारे श्रीधर तिळवे एक महत्त्वाचे विचारवंत आहेत असं म्हटलं जातं. नव्वदोत्तरी जगाचं खरं चित्र रेखाटणारे, आणि ते चित्र फार खरं असल्यामुळेच डावलले गेलेले; एक नवा प्रवाह सुरू करण्याची ताकद असलेले लेखक ही त्यांची खरी ओळख असल्याचं त्यांचे चाहते सांगतात.

इतिहासकार राहुल सरवटे यांनी घेतलेली त्यांची ही मुलाखत ‘रेषेवरची अक्षरे’च्या वाचकांसाठी सादर करत आहोत. त्यात ‘कविता’ या एकमात्र विषयाला चिकटून न राहता अनेक निरनिराळ्या विषयांवर ते भरभरून बोलले आहेत. ते पटेल वा न पटेल; रोचक आहे, चकित करणारं आहे, रसाळ आहे, विचार करायला लावणारं तर आहेच आहे.

“मी म्हणतो आहे, ते सगळंच बरोबर असेल असं नाही. पण आपण शक्यता तरी मांडून बघायला काय हरकत आहे?” हे त्यांचं प्रांजळ विधान ऐकताना मनाशी असू द्या. अनेक नवे रस्ते दिसायला लागतील.

वेळेअभावी ही मुलाखत टंकणं शक्य झालेलं नाही, कारण दिवाळी अंकाला काहीएक मुहूर्त असतो. या मुलाखतीचं संपादनही केलेलं नाही.  तांत्रिक दृष्ट्या ती काहीशी कच्ची आहे. लिखित शब्दाला देता येते, ती संदर्भांची जोडही या मुलाखतीला दिलेली नाही, त्याबद्दलही आम्ही दिलगिरी व्यक्त करतो आहोत.

भाग १ :

भाग २:

भाग ३ ('तिळवे भांडार’ या कवितेच श्रीधर तिळवे यांनी केलेलं अभिवाचन) :

***